Εμπρηστές των δασών στην Πορτογαλία

Στις χώρες της νότιας Ευρώπης, όπως είναι πλέον γνωστό οι δασικές πυρκαγιές αποτελούν ένα πρόβλημα με ένα ισχυρό κοινωνικό και οικονομικό αντίκτυπο. Προκειμένου να αναπτυχθούν οι κατάλληλες στρατηγικές πρόληψης και παρέμβασης, είναι απαραίτητο να αναπτυχθούν μελέτες που να μελετήσουν σε βάθος το φαινόμενο αυτό. 

Μια τέτοια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα μελέτη, με τίτλο "CRIMINAL PROFILING AND ITS IMPLICATIONS FOR INTERVENTION AND PREVENTION" είδε το φως της δημοσιότητας για το εγκληματικό προφίλ των εμπρηστών των δασών της Πορτογαλίας.*

Μελετητές της έρευνας η Cristina Soeiro, ψυχολόγος ερευνήτρια και εκπαιδεύτρια και Raquel Guerra, ψυχολόγος και εκπαιδεύτρια στο Escola de Polícia Judiciária.

Οι κύριοι στόχοι της εργασίας είναι η μελέτη των ποινικών, ψυχολογικών και κοινωνικών πτυχών των πορτογάλων εμπρηστών δασών και ο εντοπισμός των πιο σημαντικών ποινικών χαρακτηριστικών τους. Η μελέτη παρουσιάζει τα πιο σημαντικά αποτελέσματα που έχουν επιτευχθεί μέχρι στιγμής στην Πορτογαλία και είναι οργανωμένη σε δύο μέρη: το πρώτο μέρος ασχολείται, σε γενικές γραμμές, με την ψυχολογική, κοινωνική συμπεριφορά που μπορεί να εξηγήσει την εγκληματική συμπεριφορά του εμπρηστή και το δεύτερο μέρος που παρουσιάζει και αναλύει το προφίλ των εμπρηστών των δασών.

Το δείγμα της έρευνας αποτέλεσαν 452 ατόμων – εμπρηστών δασών που κρατήθηκαν από τη πορτογαλική αστυνομία, μεταξύ των ετών 1995 και 2013. Από αυτό το σύνολο οι 415 είναι άνδρες (92%) και 37 γυναίκες (8%).

Η ηλικιακή κατανομή του συνόλου του δείγματος είναι σε ποσοστό %:

Αναφορικά με την οικογενειακή τους κατάσταση το μεγαλύτερο ποσοστό 68% είναι έγγαμοι, το 19% άγαμοι και το υπόλοιπο ελάχιστο, διαζευγμένοι. 

Το μορφωτικό επίπεδο σύμφωνα με τη μελέτη, 19 δεν είχαν καμία εκπαίδευση, 41 είχαν την βασική (δημοτικό) και 20 Γυμνάσιο.

Επαγγελματικά, 37 ήταν άνεργοι, 30 ανειδίκευτοι, 10 συμβασιούχοι ή επαγγελματίες πυροσβέστες, 12 ειδικευμένοι εργάτες.

Ως προς την κλινική τους κατάσταση: 

11 είχαν κάποια κλινική άνοια που συνδέεται με το αλκοόλ και ψυχικές διαταραχές

5 κατάθλιψη, 2 Σχιζοφρένεια,46 Άγνωστη

Τα συγκεκριμένα στοιχεία για το κλινικό ιστορικό, όπως λένε οι ερευνήτριες είναι μη ολοκληρωμένα γιατί η συλλογή τους είναι δύσκολη. 

Ως προς το ποινικό τους παρελθόν, 73 είχαν λευκό ποινικό μητρώο, 13 Εμπρησμό 3 Επιθετικότητα 

ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ ΕΚΤΟΣ ΣΥΜΜΕΤΡΙΑΣ

                                                      Η ΠΥΡΙΝΗ 17η ΙΟΥΛΗ 2015

Κοιτώντας χθές το μεσημέρι οι τουρίστες της Αθήνας προς το αιώνιο σύμβολο της Ελληνικής Δημοκρατίας, την Ακρόπολη, για να την αποθανατήσουν, έβλέπαν στο φόντο τον καπνό, της πυρκαγιάς που κατάκαιγε λίγο πιο πέρα τον Υμηττό.

Η εικόνα ανέσυρε στην μνήμη μου ένα εδάφιο από την εργασία μου που είχα εκπονήσει πριν πριν λίγο καιρό στην Σχολή Εθνικής Άμυνας, για τον εμπρησμό, που έλεγε: 

«Η χρήση εμπρηστικών επιθέσεων για τον εκφοβισμό ή και την εξουδετέρωση μιας κυβέρνησης, του πληθυσμού στο σύνολό του ή μέρος του για να επιτευχθούν αυτές οι πολιτικές επιδιώξεις, συνιστά τον ίδιο τον ορισμό της πυροτρομοκρατίας. Οι πυροτρομοκράτες στοχοποιούν τον άμαχο πληθυσμό, επιτίθενται κατά της εθνικής οικονομίας, ασκούν βία με ψυχολογικές επιπτώσεις, με οργανωμένο σχέδιο, με σκοπό την άσκηση πολιτικής πίεσης».

Η 17η Ιουλίου ήταν μια εξαιρετικά "πολιτική ημέρα" που ξημέρωνε μετά από την επικύρωση των προαπαιτούμενων για το τρίτο μνημόνιο, την εύθραση της κοινοβουλετικής ομάδας της κυβέρνησης και τον προαναγγελόμενο κυβερνητικό ανασχηματισμό.

Σε αυτό το έντονο πολιτικό κλίμα, ρίχνοντας μια απλή ματιά στις "ανοιχτές πηγές" ενημέρωσης, τις προηγούμενες μέρες διαχεόταν ένα προεμπρηστικό κλίμα.

Τρεις μήνες νωρίτερα πρωτοσέλιδο της Κυριακάτικης Δημοκρατίας (18-4-2015) μιλούσε για "ΦΩΤΙΕΣ ΟΠΩΣ ΤΟ 2007 ΦΟΒΑΤΑΙ ΤΟ ΜΑΞΙΜΟΥ" σημειώνοντας μεταξύ άλλων ότι "σύμφωνα με πληροφορίες της «κυριακάτικης δημοκρατίας» στο εσωτερικό της κυβέρνησης έχει σημάνει συναγερμός εν όψει της θερινής περιόδου που ξεκινά σε μερικές εβδομάδες. Ο φόβος να συνδυαστεί η σημερινή, διαρκώς επιδεινούμενη, κατάσταση με καταστροφικές πυρκαγιές είναι μεγάλος και καθόλου αβάσιμος..."

ΕΜΠΡΗΣΜΟΙ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΚΩΝ ΤΕΜΕΝΩΝ - ΜΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΔΕΚΑΕΤΙΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 60 ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ;

Του Γιάννη Σταμούλη

Ερευνώντας το έγκλημα του εμπρησμού στην χώρα μας, είναι ανάγκη η πολυεστιακή ανάγνωση όλων των περιπτώσεων παρουσίας ως απειλή της πολιτικής προστασίας και εθνικής ασφάλειας.
Ειδικά των περιπτώσεων που ξεφεύγουν από την απλή αμέλεια, αλλά και την συνήθη εγκληματική πρόθεση.
Ο εμπρησμός από την αρχαιότητα χρησιμοποιήθηκε ποικιλοτρόπως ως μέσο πολιτικής τρομοκρατίας και πολεμικής τακτικής, θεωρούμενο ιδιαίτερα αποτελεσματικό λόγω της ασύμετρης αποτελεσματικότητάς του.
Στα πλαίσια αυτής της ανάγνωσης είναι εξαιρετικά χρήσιμο η βαθύτερη ανάλυση και σύνθεση όλων των δεδομένων που βλέπουν το φως της δημοσιότητας και αφορούν την "εμπρηστική δράση"
Μια τέτοια ανάγνωση ανοικτών πηγών αφορά τον εμπρησμό μουσουλμανικών τεμένων. Το αφήγημα ξεκινάει χρόνια πριν.

Συνέχεια στο αφιέρωμα στο υπό έκδοση βιβλίο των Ι.Σταμούλη-Ν.Διαμαντή ΟΙ ΑΣΥΜΜΕΤΡΕΣ ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ ΤΟΥ 2007

Αφιέρωμα στο υπό έκδοση βιβλίο Ι.ΣΤΑΜΟΥΛΗ -Ν.ΔΙΑΜΑΝΤΗ ΑΣΥΜΜΕΤΡΕΣ ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ 2007

Ποιοι και γιατί κάψαν και συνεχίζουν να καίνε την Ελλάδα; 7 χρόνια μετά το φονικό καλοκαίρι του 2007

                                                Πρωτοσέλιδο του Αυγούστου του 2007

Το πρωτοσέλιδο της εφημερίδας συνοψίζει ένα ερώτημα χωρίς  ολοκληρωμένες απαντήσεις, επτά χρόνια μετά την εθνική τραγωδία που ακολούθησε τις καταστροφικές δασικές πυρκαγιές του 2007.

Ερωτήματα που εξακολουθούν να  συγτκλονίζουν και σήμερα, με τα καλοκαίρια στην χώρα μας να μετρούν πληγές και καταστροφές από την πύρινη λαίλαπα.

Ειδικότερα πάντως για το 2007,

Πάντως σε κάθε περίπτωση, σήμερα επτά χρόνια μετά, ουδείς μπορεί να πει με σιγουριά τι συνολικά συνέβη το 2007. Σίγουρο είναι ότι στο  συντριπτικά μεγάλο σύνολο τους, οι πυρκαγιές έχουν ως αφορμή το ανθρώπινο χέρι. 

Με την απόσταση πλέον του χρόνου έχει  διαφορετική σημασία σήμερα,  η ανάγνωση  των τρομακτικών στοιχείων των ημερών εκείνων:

Σημαντικά στοιχεία μας δίνει το  ρολόι της πυρκαγιάς : 

Από τις πυρκαγιές που ξεκίνησαν μεταξύ 23 και 31 Αυγούστου στην Πελοπόννησο, το 65% περίπου είχε σαν ώρα εκδήλωσης το  καυτό διάστημα της ημέρας μεταξύ  10.00 και 19.00. 

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει  στο διάστημα από 23 έως και 25 Αυγούστου η εκδήλωση των πυρκαγιών στους  νομούς της  Πελοποννήσου:

Στις 23 Αυγούστου το πύρινο γαιτανάκι ξεκινάει στις  10.00, στην Μεσσηνία, στις 13.50 στην Αρκαδία, στις 14.00 στη Μεσσηνία,στις 15.10 στην Ηλεία, στις 16.40 στη Λακωνία, στις 17.30 στην Ηλεία,στις 18.00 στην Αρκαδία, στις 18.25 στην Αχαΐα, στις 19.50 στην Κορινθία. στις 22.00 στην Αχαΐα.

 Στις 24 Αυγούστου στις 14.30 στην Αχαΐα, στις 15.10 στην Ηλεία, στις 15.15 στην Αχαΐα, στις 15.15 στην Μεσσηνία, στις 16.20 στην Ηλεία, στις 17.30, στις 18.00 στην Αχαΐα, στις 18.25, στη Μεσσηνία.

Στις 25 Αυγούστου στις 13.50  στη Λακωνία (Γερολιμένας),στις 15.00 στη Μεσσηνία, στις 15.50 στην Αχαΐα, στις 16.50 στην Αργολίδα, στις 19.50 στην Αρκαδία, στις 22.00, στη Μεσσηνία.

Εφιαλτικό σκηνικό που θυμίζει μια άλλη ιστορική περιγραφή πριν επίσης 180 έτη για την ίδια περιοχή, που αναφέρεται στο πως κατέληξε η απειλή του Ιμπραήμ, από ένα απόσπασμα των απομνημονευμάτων του Φωτάκου: «καθ όλην την Πελοπόννησον τίποτα άλλο δεν ηκούετο και δεν εφαίνετο, παρά μόνον τουφεκισμοί και πυρκαιαί. Καπνοί δε υψούντο παντού… Ο ουρανός της Πελοποννήσου εφαίνετο ότι εχαμήλωσεν…»

Ένα ακόμα σημαντικό στοιχείο ανάγνωσης   είναι ότι τις πλέον «καυτές ημέρες του  φονικού καλοκαιριού του 2007», και μάλιστα το τραγικό διήμερο του Αυγούστου (24-26), σημειώνονται πυρκαγιές στην Αττική σε αντιδιαμετρικά σημεία με ότι αυτό σημαίνει για τον κατακερματισμό των πυροσβεστικών δυνάμεων.

Στις 23 Αυγούστου σημειώνεται  έναρξη πυρκαγιάς στις 10.48 στη Σαρωνίδα και στις 4.20 στην Μάνδρα.

Στις 24 Αυγούστου,σημειώνεται έναρξη πυρκαγιάς στις 12.49 στα Καλύβια, στις 12.56 στην Ελευσίνα, στις 14.00 στα Μέγαρα στις 16.55 στη Σαλαμίνα.

Στις  25 Αυγούστου, σημειώνεται  έναρξη πυρκαγιάς στις 11.30 στην Κερατέα, στις 12.20 στην περιοχή Παπάγου- Χολαργού, στις 14.51 στον Κουβαρά, στις 2.52 και 2.58 στην Κερατέα, στις 7.55 στη Σαλαμίνα.

Τις καυτές μέρες αυτού του καλοκαιριού, επτά χρόνια μετά, οι δασικές πυρκαγιές συνεχίζονται στην πατρίδα μας, όχι με τη σφοδρότητα εκείνου του μοιραίου καλοκαιριού του 2007, αλλά πάντα μια πυρκαγιά ενέχει τον κίνδυνο της «ασύμμετρης επέκτασης» της.

ΣΥΜΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΑΣΥΜΜΕΤΡΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ

6-1-12

Η περίπτωση της 24ης Αυγούστου 2007

Στις 22 Σεπτεμβρίου 1827, ο Ιμπραήμ στέλνει επιστολή- τελεσίγραφο στους προεστούς της Πελοποννήσου, «ήλθα ενταύθα για να κατακόψω κατακαύσω και σχεδόν αφανίσω όλα τα δένδρα σας… για το λόγο αυτόν ελάτε να προσκυνήσετε…» 

180 χρόνια μετά, ξημερώνοντας η 24η Αυγούστου 2007 βρίσκει την Ελλάδα και ειδικά την Πελοπόννησο να κατακαίεται.

Η μέρα θα εξελιχθεί με δραματικό τρόπο και θα χαρακτηριστεί από μια πρωτοφανής σφοδρότητας εκδήλωσης πυρκαγιών, που θα έχουν σαν αποτέλεσμα και την τραγική απώλεια ανθρωπίνων ζωών. Η πύρινη λαίλαπα σαρώνει:

Την Ηλεία, στην περιοχή της Ζαχάρως, στα χωριά Σμέρνα, Αρτέμιδα, Ξηροχώρι, Μακίστος, Κουμουθέκρα,Σιμόπουλο και Σκλίβα, όπου έχασαν τη ζωή τους πολλοί συνάνθρωποι μας , μεταξύ των οποίων και 3 συμβασιούχοι Πυροσβέστες, στη Βάλμοράχη – Πόρτες, στα σύνορα με την Αχαΐα, στην περιοχή του Βαρθολομιού, στο Γεράκι του Δήμου Αμαλιάδας, στην Ανδρίτσαινα – Σέκουλα.

Δασικές πυρκαγιές: Στο ίδιο έργο θεατές. Τριπλάσιες σε σχέση με πέρυσι οι πυρκαγιές.

30-10-2011

Μια ενδιαφέρουσα προσέγγιση των δασικών πυρκαγιών στην Ελλάδα, επιχειρεί το συγκεκριμένο άρθρο του Διονύση Βυθούλκα στο www.tovima.gr παίρνοντας ως αφορμή το γεγονός ότι :

<Ο πύρινος εφιάλτης «ξυπνάει» κάθε καλοκαίρι, παρά τις εξαγγελίες περί ετοιμότητας όλων των αρμοδίων υπηρεσιών. Κάθε χρόνο προστίθενται, λίγο-λίγο, δεκάδες χιλιάδες νέες καμένες εκτάσεις στον κατάλογο. Και νέες τραγωδίες, που περνούν στα ψιλά γιατί δεν φαντάζουν - όπως άλλες, παλαιότερες - βιβλικές, κατά τις συνήθεις κοινοτοπίες.>

Το άρθρο συνεχίζει με παρουσίαση των προσωρινών στατιστικών στοιχείων του Α.Π.Σ. σύμφωνα με τα οποία <για το καλοκαίρι του 2011 σε σχέση με το 2010 παρατήθηκε σημαντική αύξηση και στον αριθμό των δασικών πυρκαγιών και στις καμένες εκτάσεις. Εξαίρεση ο Ιούνιος, όπου οι φωτιές ήταν μεν περισσότερες, αλλά η έγκαιρη κατάσβεση σε συνδυασμό με τις ευνοϊκές καιρικές συνθήκες περιόρισε τις απώλειες. Συγκεκριμένα ως προς τον αριθμό των δασικών πυρκαγιών τον Ιούνιο του 2010 είχαν εκδηλωθεί 911 έναντι 978 φέτος, τον Ιούλιο 1.367 έναντι 1.950 φέτος και τον Αύγουστο 1.549 πυρκαγιές έναντι 1.996 φέτος.Η αριθμητική των καμένων εκτάσεων δείχνει από την άλλη πλευρά ότι φέτος τον Ιούνιο αποτεφρώθηκαν κατά τρεις χιλιάδες λιγότερα στρέμματα σε σχέση με πέρυσι. Υστερα, όμως, ήρθαν τα χειρότερα. Τον φετινό Ιούλιο κάηκαν διπλάσιες εκτάσεις σε σχέση με πέρυσι και τον Αύγουστου τριπλάσιες!>